- Cytadela Saladyna w Kairze
Cytadela Saladyna w Kairze - (Qal‘at Salah al-Din), znana również jako Cytadela Kairska, to jeden z najważniejszych i najbardziej imponujących zabytków islamu w Egipcie. Położona na wzgórzu Mokattam, góruje nad Kairem, oferując spektakularne widoki oraz fascynującą podróż przez historię blisko ośmiu stuleci egipskiej władzy. Od momentu założenia przez Saladyna w 1176 roku, była siedzibą kalifów, sułtanów, paszów i ministrów, a dziś jest jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc w Egipcie.
[caption id="attachment_3526" align="alignnone" width="2560"]
Cytadela Saladyna w Kairze[/caption]
Historia Cytadeli Saladyna
Powstanie cytadeli (XII wiek)
Cytadela została założona w 1176 roku przez Salah ad-Dina al-Ajubi, znanego na Zachodzie jako Saladyn, w celu ochrony Kairu przed najazdami krzyżowców. Wybudowana na sztucznie odciętym wzniesieniu Wzgórz Mokattam, miała stanowić potężną twierdzę wojskową i centrum administracyjne nowego państwa Ajjubidów.
Czasy Ajjubidów i Mameluków
W kolejnych dekadach cytadela była rozbudowywana i przekształcana. Sułtan al-Kamil Nasir ad-Din, Bajbars oraz an-Nasir Muhammad dodali nowe pałace, meczety i dziedzińce. W XIII i XIV wieku cytadela została podzielona na dwie części: północną i południową, a na zachodnim zboczu wzgórza powstał hipodrom do parad i zawodów konnych.
Okres osmański i dynastia Muhammada Alego
Po zajęciu Egiptu przez Imperium Osmańskie w 1517 roku, cytadela stała się centrum wojskowym, z osobnymi obszarami dla janczarów, lokalnych wojsk al-‘Azab oraz paszów przysyłanych z Konstantynopola. Dopiero w XIX wieku, za panowania Muhammada Alego, cytadela przeżyła radykalną przebudowę – zburzono stare struktury mameluckie i wzniesiono nowe: monumentalny meczet, cztery pałace, salę sądową, mennicę, magazyny prochu i wielki taras.
Czasy kolonialne i współczesność
W okresie brytyjskiej okupacji (1882–1946) cytadela pełniła funkcję siedziby armii brytyjskiej. Po odzyskaniu przez Egipt pełnej kontroli, cytadela została stopniowo przekształcana w zabytek historyczny dostępny dla turystów. W latach 80. XX wieku całkowicie przeszła pod zarząd Najwyższej Rady ds. Zabytków (SCA).
Opis architektoniczny i układ cytadeli
Położenie i dostępność
Cytadela znajduje się przy ulicy Salah Salem, dominując nad starą częścią Kairu. Z jej murów rozciąga się panoramiczny widok na miasto, w tym na meczet Al-Azhar i kompleks Sultan Hassan. Mimo że teren nie jest w pełni przystosowany dla osób poruszających się na wózkach, jest dostępny dla większości odwiedzających.
Główne części cytadeli
-
Twierdza i mury wschodnie – najstarsza część cytadeli z czasów Saladyna.
-
Enklawa południowa – zrekonstruowana w XIX wieku przez Muhammada Alego.
-
Dolna część zachodnia – obejmująca główną bramę naprzeciwko meczetu Sułtana Hassana.
Najważniejsze atrakcje Cytadeli Saladyna
Meczet Muhammada Alego
Meczet ten, zbudowany w latach 1828–1848, jest ikoną kairskiego krajobrazu i symbolem nowoczesnego Egiptu. Wzniesiony w stylu osmańskim, przypomina Błękitny Meczet w Stambule. Znajduje się w najwyższym punkcie cytadeli i oferuje niesamowity widok na miasto.
Meczet Sułtana an-Nasira Muhammada
Powstały w 1318 roku meczet ten to perła architektury mameluckiej, wyróżniająca się eleganckimi kolumnami i kopułami. Choć mniej okazały niż meczet Muhammada Alego, zachował wiele oryginalnych elementów z XIV wieku.
Meczet Sulaymana Paszy
Najstarszy osmański meczet w Kairze, wybudowany w 1528 roku. Charakteryzuje się delikatną ornamentyką i mniejszymi rozmiarami, co czyni go kameralnym miejscem modlitwy.
Pałac Gawhary
Znany również jako „Pałac Klejnotów”, był prywatną rezydencją Muhammada Alego. Dziś pełni funkcję muzeum z kolekcją mebli, dekoracji i biżuterii z epoki.
Muzeum Policji i Muzeum Powozów Królewskich
Ciekawostką dla turystów są także dwa muzea wewnątrz cytadeli:
-
Muzeum Policji prezentuje historię egipskich służb porządkowych.
-
Muzeum Powozów Królewskich ukazuje luksusowe środki transportu używane przez rodzinę królewską.
Znaczenie kulturowe i historyczne cytadeli
Cytadela nie tylko była centrum politycznym i wojskowym, ale również miejscem rozwoju kultury, sztuki i religii. Przez wieki była świadkiem ważnych wydarzeń: od bitew, przez rewolucje, po narodziny nowoczesnego państwa egipskiego.
Dzięki unikatowemu połączeniu stylów architektonicznych – ajjubidzkiego, mameluckiego, osmańskiego i XIX-wiecznego – cytadela stanowi bezcenny zabytek ukazujący ewolucję urbanistyki i sztuki islamu w Egipcie.
Praktyczne informacje
-
Godziny otwarcia: codziennie od 08:00 do 17:00
-
Bilety: ok. 180 EGP za wstęp
-
Fotografia: dozwolona po wcześniejszym uzgodnieniu
-
Dojazd: Cytadela znajduje się przy ulicy Salah Salem, łatwy dojazd taksówką lub lokalnym transportem
-
Dostępność: miejsce nie jest w pełni dostosowane dla osób na wózkach
Ciekawostki
-
Nazwa „Cytadela na Górze” (Qal‘at al-Jabal) pochodzi od jej położenia na sztucznie wyżłobionym wzgórzu.
-
W czasie brytyjskiej okupacji cytadela była główną bazą wojskową w Kairze.
-
Dziś znajduje się tam jedno z najpiękniejszych punktów widokowych w całym Egipcie.
[caption id="attachment_3527" align="alignnone" width="624"]
Cytadela Saladyna w Kairze[/caption]
Cytadela Saladyna w Kairze (FAQ)
Jakie są godziny otwarcia Cytadeli Saladyna?
Cytadela jest otwarta codziennie od godziny 08:00 do 17:00.
Czy wejście do cytadeli jest płatne?
Tak, bilet wstępu kosztuje około 180 EGP (może się zmieniać).
Czy Cytadela Saladyna w Kairze jest dostępna dla osób niepełnosprawnych?
Niestety, cytadela nie jest w pełni przystosowana dla osób poruszających się na wózkach.
Jakie są najważniejsze atrakcje wewnątrz cytadeli?
Najważniejsze to Meczet Muhammada Alego, Meczet an-Nasira Muhammada, Pałac Gawhary oraz Muzeum Policji i Muzeum Powozów Królewskich.
Czy można robić zdjęcia w cytadeli?
Tak, ale w niektórych miejscach może być wymagana dodatkowa opłata lub zgoda.
Podsumowanie
Cytadela Saladyna w Kairze to nie tylko jedno z najważniejszych miejsc historycznych w Kairze, ale również pomnik architektury, siły i duchowości Egiptu. Każda jej część opowiada historię dynastii, kultur i ludzi, którzy przez wieki kształtowali losy tej niezwykłej krainy. Zwiedzając cytadelę, wchodzisz nie tylko do twierdzy, ale też do serca egipskiej historii.